Posts Tagged ‘تابعیت’

اهل کجا هستی ؟

ژوئیه 19, 2008

چندین سال قبل به خانه دوستی دعوت شده بودم در اهواز. موضوعی که بسیار جالب بود و در همان دقایق اول باعث توجه ام شد این بود که هر کس در خانواده با لهجه ای متفاوت صحبت می کرد. پدر خانواده اهل رشت و مادر اهل اصفهان بود و هر دو لهجه غلیظ شهر خود را داشتند ولی بچه ها همه با لهجه غلیظ اهوازی صحبت می کردند . ظاهرا پدر و مادر خانواده در ابتدای دوران جوانی خود در اهواز با هم ازدواج کرده بودند وهمه بچه ها در اهواز بدنیا آمده و به مدرسه رفته بودند.
حال در نظر بگیرید که اگر از این بچه ها بپرسند که اهل کجا هستی چه باید بگویند ؟ به نظر من که بچه ها اهوازی بودند.

امروزه معیار اهل کجا بودن با آنچه که بیش از یک قرن قبل وجود داشت بسیار متفاوت است. سالها قبل که مهاجرت با این حجم و فزونی انجام نمی شد اکثریت قریب به اتفاق مردم در همان شهر و یا کشوری که بدنیا می آمدند زندگی می کردند. اما  اکنون داستان بسیار متفاوت است . به صورتی که حتی کشورهایی وجود دارند که اکثریت جمعیت آنها را مهاجران تشکیل می دهند مثلا آمریکا، کانادا و استرالیا
مهاجرتها معمولا به دلایل مختلفی صورت می گیرند اما در نهایت اکثرا فرد برای بدست آوردن امتیازات ، امکانات و حقوق انسانی و اجتماعی بهتر است که دست به مهاجرت می زند.
حال اگر از یک فرد مهاجر که مدتی است تابعیت یک کشور جدید را بدست آورده است بپرسیم  اهل کجا هستی واقعا باید انتظار داشته باشیم که او چه جواب بدهد؟ آیا باید ملیت اصلی و اولیه خود را بگوید یا تابعیت جدید خود را .
در حال حاضر اهل کجا هستی از بعد حقوق بین المللی  بیشتر به این معنا است که از حقوق شهروندی کدام کشور بر خوردار هستی و از نظر اجتماعی به این معنا که با فرهنگ زندگی در کدام شهر بزرگ شده ای برای همین بچه ای که در شهری مدرسه می رود بیشتر اهل آن شهر حساب میشود
و اما بدست آوردن حقوق شهروندی  یک کشور جدید هرگز به معنای نفی هویت ملی اصلی فرد و تبار و نژاد او نیست .  برای همین است که هم اکنون خیلی عادی است که ببینیم که یک فرد با نژاد چینی بگوید اهل کانادا  است یا یک فرد مشخصا از تبار هندی بگوید بریتانیایی است و یک ایرانی که آمریکایی باشد .به نظر من این فرد بسته به موقعیتی که از وی سوال میشود ممکن است به این سوال پاسخ متفاوتی بدهد و هیچ ایرادی هم به او وارد نیست.
فردی که اصولا برای بدست آوردن حقوق اجتماعی بهتر مهاجرت کرده است و اکنون دارای تابعیت دو کشور ایران و کانادا است بدیهی است که در جایی که مربوط به بدست آوردن حقوق اجتماعی در یک کشور غربی است ممکن است بیان کند که کانادایی است و اینجا کانادایی بودن فقط یعنی که فرد دارای پاسپورت و تابعیت کشور کانادا است و برخوردار از حقوق شهروندی متبوعین آن کشور است . ولی اگر از او بپرسید که تبار و ملیت اصلی او چیست . آنوقت او پاسخ خواهد داد که ایرانی است.
و اما در مورد نسل دوم مهاجران که اصلا کشوری که تبار آنها به آنجا مربوط می شود را ندیده اند که بسیار قابل درک تر است که ملیت خود را تنها به کشوری که در آن متولد شده و رشد یافته اند منتسب کنند اما اینها نیز در نهایت تبارشان به کشوری که والدینشان از آنجا مهاجرت کرده اند مربوط می شود . برای همین در کشوری مثل آمریکا هم که چندین نسل از مهاجرین اولیه می گذرد می بینیم که شنیدن عباراتی مثل آمریکایی ایرلندی تبار ،  آمریکایی ایتالیایی تبار و  آمریکایی آفریقایی تبار ( افریکن امریکن) متدوال است.

پی نوشت : در قسمت نظرات این جا یک گفتگویی در همین مورد شد که یک کم منظورم را بیشتر توضیح دادم

Advertisements