اخلاق ، مذهب و سیاست در خانواده

در خانواده پدر و مادر هستند که سیستم ارزش دهی را بنیان می نهند. نحوه نگرش و عملکرد آنان در مقابل موضوعات مختلف ، شکل دهنده یک سیستم ارزش دهی است که در کودکان و نوجوانان آن خانواده هم نهادینه می شود.
مثالهایی از اولویت ها و ارزش ها در خانواده های مختلف به صورت زیر است :
- پای بندی به اصول اخلاقی و جوانمردی
- دستیابی به منافع شخصی بیشتر به هر قیمتی
- اهمیت دادن به ظواهر و تجملات
و به همین ترتیب

از قدیم الایام به اهمیت این سیستم ارزش دهی و نقش آن در شکل گیری شخصیت و منش فرزندان خانواده واقف بوده اند . اصطلاح « مادر را ببین ، دختر را بگیر » هم اشاره به همین موضوع دارد که گرچه ممکن است دختر از نظر خلق و خوی و اعتقادات با مادر خود بسیار متفاوت باشد اما پیرو همان سیستم ارزشی و اصول اخلاقی مادر خود است.

شدت و نوع اعتقادات مذهبی پدر و مادر نیز در جو خانواده و شکل دهی تفکرات و نوع تحلیل و نگرش فرزندان بسیار موثر است اما خود موضوعی جدای از سیستم ارزش دهی است و مذهبی بودن اصلا و ابدا به معنای پای بندی به اخلاقیات نیست. اما تاحدود زیادی همانند سیستم ارزش دهی ، نوع نگرش مذهبی هم توسط پدر و مادر در بچه نهادینه می شود:
- برداشتی که فرد از خالق هستی دارد و نوع ارتباط خود با آفریدگار
- اهمیت موضوعاتی مثل نماز و فروعات دین و مسائلی مثل نجس و پاکی و …
- نوع نگاه به زن ( اعمال محدودیت ها و ..)
همه از کودکی تحث تاثیر جو مذهبی خانواده در فرد شکل می گیرد و تغییر آنها به سادگی میسر نیست.

درست است که خصوصیات نوجوانی و جوانی سرکشی و تمرد است اما معمولا این سرکشی شامل مواردی مثل طرز لباس پوشیدن ، نوع موسیقی انتخابی ، طرز حرف زدن و … می شود و موارد بنیادین اصول اخلاقی را شامل نمی شود و اصول اعتقادی اصلی را کمتر تحت تاثیر قرار می دهد.

و اما در مورد دیدگاه سیاسی خانواده ، موضوع برعکس می شود و این جوانان و نوجوانان هستند که روی موضع سیاسی خانواده خود تاثیر می گذارند. برای همین در زمان انتخابات و یا جنبش اخیر دیدگاه جوانان خانواده باعث جهت دهی موضع سیاسی خانواده هم می شود و یا مثلا می بینیم که تندروان سیاسی اوایل انقلاب وقتی به سنی رسیدند که بچه هایشان به نوجوانی و جوانی رسیدند ، گرایشات سیاسی شان به اصلاح طلبی تغییر پیدا کرد ، چرا که حال این نوجوانان خانواده بودند که با تاثیر پذیری از جامعه ، دیدگاه سیاسی خود را به والدینشان منتقل کردند و این افراد انعطاف ناپذیر در مقابل جوانان مردم ، پذیرای دیدگاه سیاسی ، اجتماعی فرزندان خود شدند.